logo

reklam

LİDER-LİK


Menderes Keten
menderesketen@hotmail.com

LİDER[1]-LİK

Temuçin, avuçlarında kan pıhtısıyla doğduğunda, dönemin kâhinleri, bu çocuğun ilerde çok kan dökeceğine kanaat getirmişlerdi. Zorlu bir hayatı oldu Temuçin’in, kâhinler haklı çıktılar.

Babası zehirlenerek öldürüldü, daha çocukken kardeşini öldürdü, kıtlıkla terbiye oldu, esir düştü, karısı kaçırıldı, ailesi terk edildi. Yaşadığı her zorluk, bir “arabesk filme” konu olabilecekken onu güçlendirdi, darmadağın kabilelerden bir imparatorluk kurdu, Cengiz Han’a dönüştü.

Neydi bu işin sırrı? Liderin farkı nedir?

Lideri süreç mi belirler, lider süreci mi belirler?

Aynı şartlarda başka bir insan bunu başaramazken, bazıları nasıl başarıyor?

Başaranları, başka ortam ve şartlarda test edebilsek, yine aynı başarıyı gösterebilirler mi?

 

İçinde bulunduğumuz yüzyılda liderlik konusunda oldukça kapsamlı çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalardan bazılarında, liderlik ile kişilik arasındaki ilişki araştırılmıştır.

Deney gruplarının birinde, lidersiz grup tartışmaları yapılmış, değişik ortam ve görevlerde aynı bireylerin grup liderliğini ele geçirdiği gözlenmiştir. Bu kişilerin ortak özelliklerine bakıldığında öne çıkan özellikler sırasıyla şunlardır:

1-Sosyal olma

2-Hâkimiyet kurma

3-Kendine güven

4-Zekâ

 

Bir başka araştırmada, ABD’de ilk 500 firmadaki yöneticiler üzerinde yapılmıştır. Burada öne çıkan özellikler sırasıyla “dürüst, güvenilir, inançlı, rekabetçi, yetenekli, üretken, teşvik edici, cesaretli, geleceği gören”-dir.

Yine aynı kapsamdaki başka bir araştırmada %83 ile dürüstlük ilk sırada %67 ile yetenek ikinci sırada %67 ile geleceği görmek üçüncü sıradaki özelliklerdir. Aynı araştırmanın bir başka ilginç sonucu da, hızlı gelişme gösteren firma yöneticilerinin %59 unun “sezgisel” hareket ettiğinin ortaya çıkmasıdır. Lideri takip edenlerinde bir kısmının sezgisel hareket ettiğini kabul edebiliriz.

 

Sorumuza dönecek olursak,

Liderin farkı nedir? Lideri süreç mi belirler, lider süreci mi belirler?

Tarih laboratuarına göz attığımızda “Gandi” analizinde görmekteyiz ki; hukuk eğitimi almış, 3. mevkide gitmeyi reddedince trenden atılmış, at arabasında ayakta gitmeyi reddedince dayak yemiş, kendisine karşı şiddet uygulayanlara karşı pasif direnişi seçip kurşun atmadan devlet kurabilmiş… Benzer bir bakış açısına sahip Mandela, 27 yıl hapisle, 6 metrekarelik bir hücreden devlet başkanlığına geçiş.

Sabır ve azmi de listeye eklemeliyiz…

Kendini tutuklamaya gelen askerleri etkileyerek komutası altına alan Napolyon’a bakarsak duyguyu, Şeyh Şamil’e baktığımızda inancı ön plana çıkarabiliriz.

Ve birde kelime manası “hediye” anlamına gelen yani “bahşedilmiş yetenekler” olarak kabul edebileceğimiz karizma…

 

Özetlersek…

Yaşadığı süreç lideri(mi) zorluyor, lider süreci(mi) etkiliyor ve süreci devam(mı) ettiriyor…

Aslında lideri, sürecin zorluğu belirliyor…

Biraz da, zor olaylar, zor ve yerinde kararlar lideri yöneticiden ayırıyor.

Birçok yaşamış liderde bunu görüyoruz. Örnekleri arttırmak mümkün.

 

Aynı şartlarda başka biri neden başaramıyor dediğimizde ise liderde bulunması gerekli özelliklere odaklanıyoruz. İstenilen kişilik özellikleri ve gerekli donanım, yani artıları…

Analitik düşünme, sosyal olma, hâkimiyet kurma, kendine güven, zekâ, dürüstlük, yetenek, geleceği gören, güçlü sezgiler ve karizma.

 

Liderlerden kötü, acımasız olanlar yok mu?

Var tabiî ki, liste uzun “Hitler, Mussolini, Stalin, Lenin…

Onların becerisi de insanların kötü taraflarını ortaya çıkarıp organize etmeleri.

 

Gladyatör filminde Commodus (Babası Marcus’a konuşken) babasını öldürmeden önce şöyle sesleniyor… “Bir keresinde bana yazmıştın dört temel erdemin ne olduğunu: Bilgelik, adalet, cesaret ve ölçülü olmak. Listeyi okuduğumda bunlardan hiçbirisine sahip olmadığımı anladım. Ancak benim başka erdemlerim vardı, baba. “İhtiras””.

 

… İhtiras herkeste mi var?

Ya da Bazılarında daha fazla mı var…?

Bilmiyorum, ihtiraslı bir şekilde “alçakgönüllülüğe” sarılıyorum

 

[1] Akademik anlamda dünya literatürüne 14. yüzyılda eklenmiş “lider kelimesi Anglosakson kökenli olup “yol-yön” anlamına gelen “lead” kelime kökünden türetilmiştir. Pers ve Mısır dilinde de aynı anlama gelmektedir. Bizde bu anlama yaklaşan tek sözcük herhalde “başbuğ” olsa gerek.

 

Etiketler: » » » » »
Share

Yeni Yorumlar Kapalı.

#

LİDER-LİK” için 2 Yorum

  1. Bulent ESEN : diyor ki:

    Sy Müdürüm oldukça hoş bir yazı olmuş gönlünüze birikiminize sağlık.

    0
  2. MEHMET MÜLHİM : diyor ki:

    Örneklemeler güzel seçilmiş.Fakat ihtiras üzerinde az irdeleme yapılmış diyebilirim.Ben ihtirası olumsuz da olsa bir otomobilin itici gücü motoru olarak görüyorum.

    0

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Başarı yetkiyi kullanmaktır

    02 Mayıs 2019 Köşe Yazıları

    2018-2019 Futbol sezonu öncesi Amasya'da kendinize bir grup bularak başlatmış olduğunuz Yeni Amasyaspor'u elde etme çabanız sonuç verdi. Ama bu sonuç Amasya için büyük hüsran oldu. Sosyal medyayı kullanarak kendinizi gördüğünüz dev aynayı, Amasya'da kendi yandaşlarınız tarafından bazı kesimlere kabul ettirdiniz. Ve hayaliniz Yeni Amasyaspor yönetimini ele geçirdiniz. Bu uygulamayla Yeni Amasyaspor'u şantiyeye (rantiyeye) çevirdiniz! Sezonun ikinci yarısında göreve geldiğinizde; “Hazırlık” maçlarında gövde gösterisi yaptınız! Lig maçları b...
  • Besleme değil bağımsız basın

    29 Nisan 2019 Köşe Yazıları

    Bizim çocukluk ve gençlik yıllarımızın güzellik sembolüydü BB. Sarışın ve fettan güzelliğin timsaliydi. BB, benim neslim için o sarışın, o fettan güzel, ünlü Fransız aktris Brigitte Bardot demektir. Ama benim için son dönemde iki ayrı anlamı daha oldu BB’nin. Birinci anlamı ömrümün en güzel günlerini verdiğim ve hayatımın en mutlu günlerini yaşadığım ve mensubu olmakla gurur duyduğum bağımsız basın. Diğeri ise görmekten, duymaktan tiksindiğim ve şiddetle karşı çıktığım besleme basın. Her seçim zamanı ve seçim sonrası bir alışkanlık haline g...
  • Makam Aracı Saltanatı! SARI ile SON MU BULUYOR?

    25 Nisan 2019 Köşe Yazıları

    Makam Aracı Saltanatı! SARI ile SON MU BULUYOR? “Bir yerin şerefi, orada bulunan kişiden gelir” Kelimenin anlamına uygun, tam bir saltanat! Kıytırık makam sahiplerinin altında bile, birer beleş araba varken, çoğunun yedeği de garajda bekliyor. Neden yoksullaştığımızı ve neden adam olamadığımızı, şimdi anladınız mı? Makam araçlarını, sadece makam sahipleri kullanmıyorlar. Aile bireyleri de, özellikle okula giden çocuklar da onları servis aracı gibi kullanıyor ve genellikle çocuklar, okullarına bu araçlarla gönderiliyor. Makam sahiple...
  • Şaşırmazlık oyunu

    15 Nisan 2019 Köşe Yazıları, Kültür Sanat

    Hiçbir şeye şaşıramamak, tepki verememek deyim yerindeyse 'ağzını açıp gık diyememek' . Son günlerde ülkede ve çevremde olup bitenlere ne tek laf edesim, ne de oturup yazasım var. Sessizlik sarmalının içinde güvenli ve huzurluyum(!) Tüm konuşanların aksine ben yutkunarak susmayı tercih ediyorum. Bilfiil, vazgeçilmişlik denilebilir bütün seslerden. Seslerim yüzüme çarpınca anladım bunu. Sesimin faydasızlığı, duymamakta ısrar eden insanlara, inatla neşeli şarkılar söylemek gibi amansızdı niyeyse. Anlaşılan insanlar umut kokan seslerden haz etmiyo...